Vorig jaar september schreef ik mijn eerste blog over Skyler op de middelbare school. De eerste schoolweek zat erop en ik vertelde hoe bijzonder ik het vond dat hij na een paar dagen al met nieuwe vrienden naar de McDonald’s ging. Een week daarvoor kwam hij bij wijze van spreken de wijk nog niet uit en ineens kreeg ik een appje dat hij met een groepje jongens in het winkelcentrum zat. Dat voelde toen als een enorme stap. Inmiddels zit zijn eerste jaar er alweer op. Een tijdje alweer, want afgelopen week stond alleen nog maar in het teken van toetsen inzien, boeken inleveren en rapport ophalen. Vorige week was het activiteitenweek met onder andere sportdag, een uurtje springen bij BounceValley en een ochtend naar het Rijksmuseum. De week daarvoor was het toetsweek. De lessen zijn dus al een tijdje verleden tijd en inmiddels denken we na over de nieuwe fase: jaar 2. Ik vraag me vooral af waar dat brugklasjaar gebleven is.
Ontdekken
Het eerste jaar op de middelbare school draait volgens mij helemaal niet om cijfers. Natuurlijk zijn die belangrijk, maar eigenlijk leer je in dat eerste jaar vooral hoe je überhaupt middelbare scholier moet zijn. Hoe je omgaat met verschillende docenten, verschillende lokalen, huiswerk, toetsweken, plannen, nieuwe klasgenoten en ondertussen ook nog probeert uit te vogelen wie je eigenlijk bent tussen al die pubers die precies hetzelfde aan het doen zijn. Ik ben nog steeds van mening dat de overgang van groep 8 naar de middelbare school heel erg groot is. Ze doen in groep 8 amper nog wat, dus het zou echt ontzettend mooi zijn als ze de laatste maanden op de basisschool gebruiken ter voorbereiding. Ik heb ooit een interview gehad op een school die groep 9 aanbood. Ik vond dat zo’n mooi concept. Kinderen een beetje voorbereiden, hier en daar al wat brugklasstof en vooral de focus op het leren leren, plannen en een soepelere overgang. Jammer dat het een privéschool was en duizenden euro’s per jaar kostte, want dit gunde ik eigenlijk elk kind wel.
Leren leren
Dat leren leren bleek bijvoorbeeld nog best een dingetje. Op de basisschool kwam hij met relatief weinig moeite een heel eind. Op de middelbare school werkt dat toch net iets anders. Je kunt de stof wel stampen, maar daarna begint het echte werk eigenlijk pas. Begrijpen wat je leest, verbanden leggen, antwoorden formuleren en toepassen, dat werkt net iets anders dan een rijtje woordjes uit je hoofd leren.
Plannen
Ook het plannen bleek een zoektocht. We hebben werkelijk van alles geprobeerd om de beste methode voor hem te vinden. Een dag van tevoren beginnen bleek voor de meeste vakken geen geweldig idee. Twee weken van tevoren beginnen trouwens ook niet. Dat zorgde er vooral voor dat de eerste dagen weinig gebeurde en de laatste dagen alsnog stress ontstond. Ergens daartussen zit blijkbaar zijn ideale manier van werken. Alleen hebben we die nog niet helemaal gevonden.
Dat zie je ook terug in zijn cijfers. De ene keer komt hij thuis met een prachtige 8 en een week later staat er doodleuk een 4 in Magister. Niet omdat hij het niveau niet aankan, want daar maak ik me eerlijk gezegd weinig zorgen over. Zijn resultaten passen prima bij zijn niveau en dat beeld zagen we op de basisschool en tijdens de toetsen eigenlijk ook al. Ik denk alleen dat er nog ontzettend veel winst te behalen valt in de manier waarop hij leert. Niet harder, maar slimmer. Met meer focus, want dat hoofd van hem dartelt nog wel alle kanten op. Dat is waarschijnlijk iets waar we volgend jaar verder mee gaan puzzelen. Niet alleen hebben we te maken met een puberbrein en een kind van net twaalf, hij heeft ook gewoon mijn hoofd geërfd. Dat hoofd dat tijdens een toets ineens bedenkt wat je drie jaar geleden tijdens een verjaardag eigenlijk had moeten zeggen, terwijl de vraag voor je neus nog steeds onbeantwoord is.
Contact
Wat ik nog steeds een gek idee vind, is hoe weinig contact je als ouder eigenlijk met school hebt. Op de basisschool kende je de juf of meester, liep je regelmatig even naar binnen en wist je precies hoe het ging. Op de middelbare school hebben we aan het begin van het jaar kennisgemaakt met de mentoren en daarna hield het eigenlijk grotendeels op. Natuurlijk kun je een driehoeksgesprek aanvragen als daar aanleiding voor is, maar verder gaat alles via Magister en via je kind. We hebben een keer een driehoeksgesprek aangevraagd voor een vak, maar toen zat de docent al vol en was er volgens school ook geen directe aanleiding. Tot zover onze poging.
Misschien hoort dat ook wel bij loslaten. Ik snap dat echt wel. Ze worden ouder, zelfstandiger en moeten leren hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. Maar ergens mis ik toch een goed eindgesprek. Gewoon even samen terugkijken op zo’n eerste jaar. Hoe zien de docenten hem, waar liggen zijn kwaliteiten, waar zit nog groei, hoe ligt hij in de klas, waar kunnen we hem nog in ondersteunen en waar kan school misschien iets meer ondersteuning bieden? Niet omdat ik overal bovenop wil zitten, maar omdat ik het fijn vind om betrokken te blijven. Gelukkig vertelt Skyler thuis eigenlijk alles uit zichzelf, dus ik heb niet het gevoel dat ik iets mis. Toch voelt het soms alsof je als ouder ineens een stap achteruit wordt gezet, terwijl je kind juist in zo’n enorm leerproces zit. Maar net toen ik dit artikel wilde inplannen, belde Sylers mentor. Om nog even te bevestigen wat we al dachten en om zijn advies voor volgend jaar concreet uit te spreken. Dat was toch even fijn, in plaats van een standaard mailtje te ontvangen en zo het jaar af te sluiten.
Loslaten
En dan even over dat loslaten. Daar dacht ik vooraf veel ingewikkelder over dan het uiteindelijk bleek te zijn. Je groeit daar eigenlijk wel in mee. Ik weet nog dat hij me appte dat hij na school met vrienden naar de McDonald’s ging. Ik moest echt even schakelen. Dat kleine ventje dat jarenlang alleen tussen school en huis liep, zat ineens ergens in Amstelveen met vrienden te chillen. Inmiddels is dat de normaalste zaak van de wereld. Hij laat gelukkig altijd even weten waar hij is en ergens betrap ik mezelf er nog steeds op dat ik af en toe zijn locatie bekijk. Niet om hem te controleren, maar gewoon om te zien of hij veilig thuis of op school is aangekomen. Of als ik op kantoor zit en weet hoe laat hij uit is, kijk ik soms even uit het dakraam om hem voorbij te zien fietsen. Dat is het fijne van naast zijn school werken, haha. Gewoon om heel even te spieken naar mijn eerste baby. Omdat ik het bijzonder vind om te beseffen dat hij ineens zo groot is geworden.
Tegelijkertijd is hij thuis eigenlijk nog precies dezelfde Skyler. Hij vertelt veel, zit graag beneden, vraagt regelmatig of we samen iets gaan doen en is gelukkig nog niet op een leeftijd waarop ouders ineens compleet stom zijn. Integendeel. Daar geniet ik misschien nog wel het meest van, want ik weet ook dat die fase ooit gaat veranderen. Maar verbeeld je niks hoor, we hebben ook regelmatig te maken met een opstandige bui waarin hij helemaal over de rooie gaat. Laten we het erop houden dat dat erbij hoort.
Tweede jaar
Volgend jaar wordt ook weer anders. Dit jaar zat hij in een gemengde brugklas havo/vwo en werkte hij net even boven zijn niveau. Volgend jaar zal hij naar 2 havo gaan, iets waar we allemaal voorstander van zijn. Ik ben heel benieuwd wat dat met zijn zelfvertrouwen gaat doen en of dat van invloed is op het leren van de lesstof. Er ontstaat hopelijk iets meer rust rondom de toetsen en ik hoop ergens dat er meer stabiliteit komt in de cijfers. Al is het maar voor zijn eigen gemoedstoestand. En Skyler blijft Skyler; hij pakt nog steeds liever een basketbal om een balletje te gooien dan dat hij een geschiedenisboek openslaat. Leren is nog steeds niet zijn favoriete hobby en dat zal volgend jaar waarschijnlijk ook niet ineens veranderen. Dat hoeft ook niet; ook naast school zijn er nog genoeg dingen om te ontdekken. Het moet wel leuk blijven.
Maar als ik terugkijk op dit eerste jaar, denk ik vooral: wat heeft hij eigenlijk ontzettend veel geleerd. Niet alleen uit boeken, maar ook over plannen, verantwoordelijkheid nemen, nieuwe vrienden maken, omgaan met verschillende verwachtingen en ontdekken wat wel en niet werkt. En ergens tussendoor is hij ook nog even net zo lang geworden als ik. Daar was ik eerlijk gezegd nog helemaal niet klaar voor.
