Vorige week had ik de eer om niemand minder dan hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder te interviewen. En nerveus dat ik was! Ik draai mijn hand echt niet meer om voor interviews en ga met net zoveel enthousiasme naar een topsporter als naar de bakker om de hoek. Maar als het om zó’n grote naam gaat, dan ga ik op slot. Terwijl ik me nooit voorbereid en hou van geïmproviseerde interviews, bereidde ik dit voor tot in den treure. Ik zocht me rot naar alle informatie die ik maar kon vinden en mailde zelfs de uitgeverij om een recensie-exemplaar van zijn laatste boek op te vragen. Erik Scherder en ik blijken zelfs ‘collega’s’, want we delen dezelfde uitgeverij. Dat kon er bij mij niet in want hoezo mag ik ook een boek uitbrengen bij dezelfde uitgeverij als waar deze hóógleraar dat doet? Resultaat: nog zenuwachtiger. Want man man, wat heeft deze meneer toch een reputatie. Ik sliep onrustig en reed bloednerveus naar zijn woonadres. ‘Hier heb je mijn 06-nummer. Klop maar gewoon thuis aan als je er bent, hoor!’ Mijn collega grapte nog: ‘doe rustig, het is Erik maar. Geen Anouk!’ Nou, stel je voor dat het Anouk was, hoe ik me dan zou voelen.
Druk
Zoals gewoonlijk was ik een half uur te vroeg. Van de zenuwen, maar ook gewoon om geen risico te nemen. Ik liep een rondje door de wijk en zocht alvast een mooie fotospot. Want om de druk nog een beetje op te voeren, mocht ik deze belangrijke meneer ook nog eens fotograferen voor -jawel- de voorpagina. Mijn eerste voorpagina, wel te verstaan. Of nou ja, voor de vorige editie fotografeerde ik een bloesemboom. Dat is wel wat anders dan dé meneer Scherder. Stipt om 09.30 uur belde ik aan en deed de goedlachse Scherder de deur open. ‘Sorry, ik koop niks aan de deur’, riep hij met pretogen en een harde lach. Hij gaf me een hand en eigenlijk wist ik toen al: dit komt wel goed.
Improviseren
We liepen al pratend naar de fotolocatie die ik vlak daarvoor had gevonden, ik stelde de camera in zoals ik inmiddels prima kan en zette de beste man op de plek waar ik hem hebben wilde. ‘Zo, dus jij gaat met jouw verhaal en foto mijn carrière uit het slop trekken?’ Na nog geen tien minuten had ik een prachtige fotoreeks en liepen we door naar het café om de hoek, waar hij twee cappuccino bestelde en vroeg of ik op de stoel of op de bank wilde zitten. Het voelde eigenlijk direct goed. Misschien wel vertrouwd. Deze man straalt zoveel positieve energie uit, dat ik de zenuwen voelde zakken. Ik pakte mijn goed voorbereide vragenlijstje erbij, maar wist eigenlijk al dat ik dat niet wilde. Ik wilde het toch doen op mijn eigen manier: improviseren en kijken waar het schip strandt. ‘Ik berg dit op en we gaan gewoon gezellig kletsen. Vertel, wie zit er voor me?’ En de beste man ratelde een uur lang over zijn passies, zijn werk, over het belang van beweging, het brein, laagdrempelige acties om fit en vitaal te blijven en hier en daar een grappig uitstapje naar leuke voorbeelden. Ik hing aan zijn lippen en kon dat nog wel uren doen. Na nog een cappuccino, veel gelach en af en toe een ‘heb je al genoeg? Nee? Dan praten we nog even door’, was het toch echt tijd om weer verder te gaan. We namen afscheid en helemaal hyped van enthousiasme stapte ik de auto weer in en belde ik mijn collega. ‘Dit was zó leuk!’
Onzeker
Het is bijzonder hoe dat werkt in mijn hoofd. Ik krijg nooit negatieve feedback op mijn artikelen, ik krijg altijd te horen dat ik een positief voorkomen heb, dat mensen de gesprekken met mij waarderen en ik lever nooit slecht werk af. Negen van de tien keer krijg ik een zooitje veren in mijn kont en een mail met ‘niks meer aan doen, dit mag gepubliceerd worden.’ Ik heb nog nooit iets helemaal opnieuw hoeven doen, mijn collega herhaalt keer op keer dat hij me een fantastische collega vindt en ook Raymond herhaalt duizenden keren ‘schat, je bent gewoon goed in je werk, vertrouw daar toch eens op.’ Als ik iemand mail en ik ontvang een paar minuten later een mail met ‘kunnen we even bellen?’, zit mijn hart in mijn keel. Terwijl dat vaak is vanwege de boodschap: ‘ja, bellen is even sneller want ik ben zo druk. Maar het is helemaal oké zo hoor!’ En dan heb ik minuten nodig om bij te kopen van de hartzakking. Ik heb twee boeken geschreven waar de uitgeverijen enthousiast over waren en amper wat te corrigeren hadden. Maar ik blijf onzeker, ik blijf altijd twijfelen, ik vind mezelf nooit goed. Ik twijfel aan mijn werk, aan mijn kunnen en helemaal als ik dan met zo’n grote naam te maken heb. Dan denk ik echt: wáárom zou zo iemand zijn kostbare tijd aan mij verspillen? Hij ziet me aankomen! Wat zal hij wel niet van me denken?! En dan staat ze met die camera, ook dat denkt ze opeens te kunnen?
Pieken en dalen
In het gesprek met Scherder raakten we ook aan de praat over andere zaken. We zaten zo lekker te kletsen, dat het opeens ging over mijn ziekenhuistraject en hoe ik over de zorg denk. We spraken opeens over prestatiedruk en zenuwen want ik gaf het gewoon toe toen het onderwerp zich aandiende: ‘Ik vind dit heel spannend want u bent een belangrijk persoon.’
‘Ach, hou toch op! En zeg alsjeblieft jij’, was zijn antwoord.
Toen ik vertelde over mijn zenuwen, zei hij dat het menselijk was. Hij was ook gespannen als hij weer voor een zaal met mensen stond. Als hij geen spanningen meer zou ervaren, zou hij moeten stoppen. Een mens is gemaakt voor pieken en dalen. ‘Een cardioloog wil ook geen rechte lijn op de monitor, toch? Als je helemaal vlak bent, dan kom je in de buurt van een depressie en dat moet je echt niet willen. Laat die dalen er zijn en neem ze mee in je rugzak als bagage, maar laat je niet uit het veld slaan.’ Zenuwen waren naar zijn inziens gezond, zolang je je er maar niet door liet tegenhouden. We spraken over prestatiedruk en altijd maar bezig zijn met volgende doelen en volgende stappen in het leven. ‘Maar daar is toch helemaal niks mis mee? Het is toch super om jezelf te blijven uitdagen, te blijven leren en die druk te voelen. Zeg nu zelf: als je die druk voelt, doe je toch extra je best? Chronische stress, druk en slapeloze nachten zijn niet goed, dan moet je jezelf afvragen waar je in je leven aan moet sleutelen. Maar gewoon prestatiedruk en zenuwen voor spannende dingen? Heerlijk juist!’
Schrappen en herschrijven
Ik liet het verhaal even bezinken en klapte zondag mijn laptop open. Hij vroeg of ik de tekst zondag al voor hem had vanwege zijn drukke schema, dus dat regelde ik. Na een paar uur uitwerken, herschrijven, finetunen, glimlachen om zijn woorden terug te horen, toch nog schrappen, toch nog herschrijven en twijfelen, moest ik het document toch echt naar hem mailen. Ik was niet tevreden. Dat ben ik eigenlijk nooit, maar zelfs met deze 80 procent kon ik geen genoegen nemen. Ik kon deze meneer, die zijn kostbare tijd aan mij heeft gespendeerd waardoor hij daarna ontzettend moest haasten, toch niet teleurstellen? Het moest 100 procent zijn. Het liefst 120.
’s Avonds opende ik mijn mail en had ik al een mail terug. O nee, dat is geen goed teken. Nu al gelezen en zo snel feedback op mijn stuk? Daar moet ik morgen opnieuw mee aan de slag, vertelde mijn gedachten me.
Hi Shirley,
Ik heb het maar meteen gedaan. Wat een uitstekend artikel! Helemaal niets aan toe te voegen, laat staan te verbeteren!
Ik vond het ook een leuk gesprek en wens je heel veel succes met je werk en je gezondheid natuurlijk!
Hopelijk tot een volgend keer.
Hartelijke groeten,
Erik
Ik slikte. Ik had het gedaan. Ik had een artikel geschreven waar hij in één keer tevreden mee was. Waar een hóógleraar akkoord mee ging. Wat direct, zonder aanpassingen, gepubliceerd mocht worden. Er viel een last van mijn schouders en ik riep direct Raymond erbij. ‘Geloof je het nu eindelijk, dat je het wél kan?’ Ik denk dat ik het nooit ga geloven, zelfs niet als Scherder het tegen me zegt. Maar deze fantastische man leerde me wel iets anders.
Het is niet erg
Het is niet erg om zenuwen te voelen. Het is niet erg om prestatiedruk te voelen. Want het zorgt voor die pieken in je leven, het zorgt voor het enthousiasme en die blijdschap. Ja, ik lag er wakker van maar nee, dat hoeft geen probleem te zijn als dat maar af en toe is en het je leven niet gaat overheersen. Een psycholoog vertelde me dat vorig jaar al: ‘zenuwen zul je altijd blijven voelen, dat hoort bij jou. Maar de kunst is om naast de zenuwen in de auto te stappen, jíj achter het stuur. Je kijkt het aan, knikt even en doet tóch wat je moet doen. Met de zenuwen en onzekerheid naast je in plaats van dat het je tegenhoudt.’ De druk zorgt er bij mij voor dat ik vol enthousiasme aan de slag kan, dat ik die hele hoge pieken kan ervaren en dus blijkbaar een goed artikel aflever. Want ondanks dat ik even enthousiast naar een bakker om de hoek ga en mezelf dan evengoed voor de volle 100 procent inzet, doet dit natuurlijk extra veel voor/met me. En het is niet erg om te blijven leren, dus ik nestel me vanavond op de bank met het boek van Scherder over het brein, met pen en papier ernaast. Ik heb gezegd dat ik even geen projecten meer doe en dat moet ik ook zeker even niet willen. Maar een beetje lezen, leren en notities maken, daar wordt niemand slechter van en daar is helemaal niks mis mee als ik daar blij van word. Hij zei dat ik me moest verdiepen in need voor cognition. ‘God, het lijkt wel een therapiesessie te worden’, grapte hij. ‘Maar zoek dit op, dit is voor jou. Je doet het hartstikke goed.’
Dit was één van de leukste interviews die ik ooit heb gedaan. Wat zeg ik? Het ís het leukste dat ik ooit heb gedaan. Juist vanwege de zenuwen en de druk, is de ontlading en blijdschap extra groot. En de mail is de mooiste die ik ooit heb ontvangen en heb ik uitgeprint om nog vaak te kunnen lezen. Om weer even die piek te voelen als ik in een dalletje zit.
